Sormena hezkuntzan: akatsetatik ikasi

Sormena hezkuntzan :sortu, huts egin eta berriro saiatu. Zergatik ematen diogu lekua sormenari?

Zer gertatzen da ideia batek espero genuen emaitza ematen ez duenean? Eta erantzun zuzena berehala bilatu beharrean, beste aukera bat probatzeko denbora hartzen badugu? San Juan Ikastetxean uste dugu ikastea gauza berriak esploratzea, galderak egitea, irtenbideak irudikatzea eta akatsak aukera berri baten hasiera izan daitezkeela deskubritzea ere badela.

Hezkuntzako sormena marraztea, margotzea edo eskulanak egitea baino askoz gehiago da. Pentsatzeko, inguruan gertatzen dena ulertzeko eta lehen begiratuan ikusten ez ditugun aukerak aurkitzeko modu bat da. Horregatik, gure ikasleei sortzeko, esperimentatzeko, erabakiak hartzeko eta beren ideiak garatzeko espazioak eta aukerak eskaini nahi dizkiegu.

Sormena ere ikasi eta gara daiteke

Askotan, sormena pertsona batzuek duten eta beste batzuek ez duten talentu berezi batekin lotzen dugu. Hala ere, sormena landu eta gara daitekeen gaitasuna da, irudikatzeko, ikertzeko, aukera desberdinak probatzeko eta norberaren ideiak adierazteko esperientziak eskaintzen ditugunean.

Ikasgelan, horrek esan nahi du proposamen irekiak egitea, beti erantzun zuzen bakarra ez duten jarduerak eskaintzea. Material jakin batzuekin egitura bat eraikitzea, istorio bat asmatzea, eguneroko arazo bati irtenbidea bilatzea edo taldean abesti bat sortzea izan daitezke horren adibide. Erronka bakoitzak beste modu batean pentsatzeko eta emaitza batera iristeko hainbat bide daudela deskubritzeko aukera ematen du.

Esperientzia horiei lekua ematen diegunean, ikasleei beren aukeretan konfiantza izaten laguntzen diegu. Haien ideiek balioa dute, ekarpenek talde-lana aberasten dute eta hartzen dituzten erabakiak ikaskuntza-prozesuaren parte dira.

Helburua ez da dena lehenengo saiakeran perfektu ateratzea, baizik eta bakoitza saiatzera animatzea.

Huts egitea ikaskuntzaren parte da

Edozein ikaskuntza-prozesutan zailtasunak agertzen dira. Eraikuntza bat ez da zutik mantentzen, programa batek ez du espero bezala funtzionatzen edo proposamen batek aldaketak behar ditu nahi dugun emaitza lortzeko.

Egoera horien aurrean, akatsa seinalatu eta irtenbide zuzena eman diezaiokegu ikasleari. Baina beste aukera bat ere badugu: gertatutakoa ikasteko baliatzea, zer gertatu den aztertzea, zergatik gertatu den pentsatzea eta beste bide bat bilatzea.

San Juan Ikastetxean ikasleei erakutsi nahi diegu akatsa ez dela ikaskuntzaren amaiera, aurrera egiteko aukera baizik. Akatsek informazioa ematen digute, hartutako erabakiak berrikusten laguntzen digute eta estrategia berriak probatzera gonbidatzen gaituzte.

Pertsona batek epaitua izateko beldurrik gabe huts egin dezakeela sentitzen duenean, errazago ausartzen da parte hartzera, ideiak partekatzera eta erronka berriei aurre egitera. Horregatik, konfiantzazko giroa sortzea jarduera interesgarriak proposatzea bezain garrantzitsua da.

Laguntzea ez da ikasleen zailtasun guztiak haien ordez konpontzea. Laguntzea babesa eskaintzea, pentsatzen laguntzen duten galderak egitea eta bakoitzari bere erantzunak pixkanaka aurkitzen uztea da.

Berriro saiatzea: iraunkortasuna garatzea

Sormena eta iraunkortasuna estu lotuta daude. Ideia bat izatea hasiera ona da, baina ideia hori gauzatzeko pazientzia, behaketa eta aldaketak egiteko prest egotea behar dira.

Lehenengo irtenbideak funtzionatzen ez duenean, berriro saiatzeak gertatutakoa aztertzea eta zer alda dezakegun erabakitzea eskatzen du. Batzuetan, pieza bat aldatzea, urratsak berrantolatzea edo beste proposamen bat entzutea nahikoa da. Beste batzuetan, berriro hasi behar izaten dugu.

Prozesu horrek autonomia eta zailtasunei aurre egiteko gaitasuna garatzen laguntzen du. Ikasleek ikasten dute erantzuna ez dela beti berehala agertzen eta urratsez urrats aurrera egin daitekeela.

Laguntza eskatzeak, besteen iritziak entzuteak eta taldean lan egiteak norberaren ideiei balioa kentzen ez diela ere deskubritzen dute. Aitzitik, beste pertsona batzuen ekarpenek aurretik irudikatu ez dituzten aukerak erakuts diezazkiekete.

Horrela, erronka bakoitza iraunkortasuna, malgutasuna eta norberaren gaitasunekiko konfiantza lantzeko aukera bihurtzen da.

Sormena benetako arazoak konpontzeko

Sormenak funtsezko eginkizuna du arazoak konpontzeko orduan. Egoera berri baten aurrean gaudenean, gertatzen dena behatu, ulertu, erantzun posibleak irudikatu eta horietako zeinek funtziona dezakeen egiaztatu behar dugu.

Ikasteko modu hori ikastetxean egiten ditugun hainbat jardueratan dago presente. STEAM jardueretan, adibidez, ikasleek proposamenak diseinatu, eraiki, programatu eta hobetzen dituzte. Arte-proiektuetan, materialak eta adierazpideak esploratzen dituzte. Musikan, soinuekin, erritmoekin eta doinuekin esperimentatzen dute, beren konposizioak sortzeko.

Jarduerak desberdinak izan arren, oinarri bera dute: ikasteak erabakiak hartzea, aukerak probatzea eta emaitzei buruz hausnartzea eskatzen du.

Gainera, erronkak gure ingurune hurbilarekin lotzen ditugunean, sormenak esanahi berezia hartzen du. Hondakinak nola murriztu, ikastetxeko espazio bat nola hobetu edo eraikuntza egonkorrago bat nola diseinatu pentsatzeak ikaskuntza benetako beharretara hurbiltzen du. Horrela, gure ideiek ingurunea hobetzen lagun dezaketela deskubritzen dugu.

Ideiek lekua duten ikasgela

Sormena sustatzeko, denbora, askotariko materialak eta esploratzeko aukerak eskaini behar ditugu. Era berean, ikasleei entzun behar diegu, haien galderak baloratu eta proposamen guztiek emaitza bera izango ez dutela onartu.

Irakasleen eginkizuna prozesu horretan laguntzea da: erronka egokiak proposatzea, behar denean orientatzea eta ikasitakoari buruz hausnartzen laguntzea. Erantzunak beti aurrez eman beharrean, aukera berriak pizten dituzten galderak egin ditzakegu: zer beste modu proba dezakegu? Zer aldatuko zenuke? Zer deskubritu duzu? Nola hobetu dezakezu?

Galdera horiek ikasleak modu aktiboan parte hartzera bultzatzen dituzte, eta hartzen dituzten erabakiek garrantzia dutela ulertzen laguntzen diete. Aldi berean, bakoitzaren erritmoak, interesak eta ikasteko moduak errespetatzeko aukera ematen dute.

Konfiantzazko giro hurbil batean, pertsona bakoitzak segurtasun handiagoa senti dezake bere ideiak adierazteko, besteenak entzuteko eta gauzak egiteko modu berriak aurkitzeko.

Elkarrekin sortzeak elkarrekin bizitzen ere erakusten digu

Sormena ez da beti banakako prozesua. Ideia onenetako asko ikuspegi desberdinak partekatzen ditugunean, proposamenak uztartzen ditugunean eta taldean zerbait eraikitzen dugunean sortzen dira.

Horrela lan egiteak besteei entzuten, gure erabakiak azaltzen, akordioak lortzen eta beste pertsonek ikuspegi desberdinak izan ditzaketela onartzen ikastea eskatzen du. Hasierako ideia bat eraldatu eta taldearen ekarpenei esker hobetu daitekeela ulertzea ere bada.

Esperientzia horiek elkarlana eta errespetua indartzen dituzte, pertsona bakoitzak bere gaitasunetatik abiatuta ekarpena egin eta proiektu komunean bere lekua aurki dezakeelako.

Elkarrekin sortzeak gogorarazten digu ez dugula denok berdin pentsatu behar helburu beraren alde lan egiteko. Ideien aniztasuna ikasteko aukera bikaina izan daiteke.

Sormenari lekua ematea ikaskuntzari lekua ematea da

San Juan Ikastetxean gure ikasleei irudikatzeko, esperimentatzeko, huts egiteko eta berriro saiatzeko aukera eman nahi diegu. Ikastea ez baita erantzunak ezagutzea soilik; galderak egiteko, beste aukera batzuk esploratzeko eta erronka berriei aurre egiteko gaitasuna garatzea ere bada.

Sortzeko denbora eta akatsak aukera bihurtzen dituen giroa eskaintzen ditugunean, autonomia, iraunkortasuna, pentsamendu kritikoa eta norberarenganako konfiantza garatzen laguntzen dugu.

Partekatutako ideia bakoitza, proba bakoitza eta saiakera berri bakoitza jarduera jakin batetik harago doan prozesu baten parte dira.

Hezten duen, inspiratzen duen eta aukerak zabaltzen dituen hezkuntzan sinesten dugu. Sormena osagarri hutsa ez den hezkuntzan; ikasteko, arazoak konpontzeko eta besteekin batera hazteko modu bat den hezkuntzan.